11
ایلان ماسک به سهامداران تسلا یه حق انتخاب داده: یا بستهی حقوقی گنده و جدیدش رو تأیید کنین، یا ممکنه دیگه اون نباشه که شرکت رو اداره میکنه. ماسک در پاسخ صریح به انتقادات دربارهی این برنامه گفت: “دوست دارین کدوم یکی از اون مدیرعاملها، تسلا رو اداره کنه؟ قطعاً من نخواهم بود.” این اولتیماتوم در حالی مطرح میشه که سرمایهگذارها دارن برای جلسهی سهامداران در ۶ نوامبر آماده میشن و این مسئله اونا رو تو یکی از سختترین موقعیتهای تاریخ شرکت قرار داده.
محور اصلی این بحث، یه سری طرحهای پیچیده است. مهمترینش، طرح شماره ۴، یه برنامهی حقوقی جدید هست که اگه ماسک بتونه به یه سری اهداف فوقالعاده بالا تو بازار سهام و محصولات برسه، ممکنه تا یک تریلیون یورو ارزش داشته باشه. اما یه رأیگیری مجدد هم برای بستهی حقوقی ۴۷ میلیارد یورویی قبلی ماسک از سال ۲۰۱۸ هست، که قبلاً یه دادگاه تو دلاور اون رو غیرقانونی اعلام کرده بود چون هیئت مدیره (که شامل دوست و فامیلهای ماسک هستن) سهامدارها رو گمراه کرده بودند. همین درگیری قانونی باعث شده که ماسک فشار بیاره تا مقر تسلا به تگزاس منتقل بشه، جایی که حس میکنه کنترل بیشتری داره.
اما قضیه فقط سر یه برنامه نیست. تو این رأیگیری، طرح شماره ۳ هم قایم شده، که از سهامدارها میخواد دو تا چیز رو همزمان تأیید کنن. این طرح اولاً صندوق سهام کارکنان رو با ۶۰ میلیون سهم برای ۱۲۰ هزار کارمند تسلا پر میکنه. اما در کنارش، یه “ذخیرهی سهم ویژه” به حجم ۲۰۸ میلیون سهم (که حدود ۷۸ میلیارد یورو ارزش داره) فقط برای ایلان ماسک ایجاد میکنه. این صندوق ویژه هیچ اهداف عملکردیای نداره. پس، برای اینکه کل کارمندها سهمشون رو بگیرن، سهامدارها باید اون ذخیرهی ۷۸ میلیارد یورویی رو برای مدیرعامل هم تأیید کنن.
این قضیه مخصوصاً جنجالیه چون دلیل خالی شدن صندوق سهام کارکنان واضحه: هیئت مدیره قبلاً اون رو خالی کرده! بدون اینکه رأی سهامدارها رو بگیرن، هیئت مدیره اخیراً ۲۲ میلیارد یورو به عنوان “پاداش موقت” مستقیماً از اون ذخیرهی کارکنان به ماسک داده. حالا اونا دارن صندوق کارکنان رو “گروگان” میگیرن تا سهامدارها رو وادار کنن سهمهای بیشتری رو برای ماسک تأیید کنن. در مجموع، این طرحها میتونه بیش از ۶۳۰ میلیون سهم جدید به ماسک بده، در حالی که کل کارمندهای دیگه روی هم فقط ۶۰ میلیون سهم میگیرن.
تهدید ۲۵ درصدی
بعد از اینکه ماسک میلیاردها دلار از سهام تسلا رو فروخت تا سایت شبکههای اجتماعی X رو بخره، سهم مالکیتش تو شرکت خودروسازی از حدود ۲۵ درصد به ۱۳ درصد کاهش پیدا کرد. ماسک علناً گفته که “با سطح مالکیت فعلیش راحت نیست” و ۲۵ درصد سهم میخواد. اون آشکارا تهدید کرده که اگه بهش نرسه، ممکنه پروژههای مهم هوش مصنوعی و رباتیک تسلا رو تو یکی از شرکتهای خصوصی دیگهاش توسعه بده.
با داشتن ۲۵ درصد سهم، مسدود کردن طرحهای سهامداران که میخوان پاسخگویی بیشتری ایجاد کنن، برای ماسک خیلی راحتتر میشه. این شامل طرحهای فعلی برای اجازه دادن به تغییرات اساسنامه با رأی اکثریت ساده هم میشه. منتقدین میگن که ماسک داره از تهدید استفاده میکنه تا سهامدارها رو مجبور کنه قدرت بیشتری بهش بدن و در نتیجه مسئولیتپذیری کمتری در قبال عملکرد واقعی شرکت داشته باشه.
تلهی سهام میم (Meme Stock)
تجارت اصلی شرکت (که تا الان فروش ماشینهای الکتریکی بود) داره به مشکل میخوره. فروش کم شده، سود در حال کاهشه، و خیلی از تحلیلگرها، رفتار حواسپرتکننده و اظهارات عمومی ماسک رو دلیل آسیب دیدن برند تسلا میدونن. با این حال، قیمت سهام تسلا هنوز فوقالعاده بالاست. خیلیا معتقدن که ارزش سهام دیگه بر اساس تعداد خودروهای برقی که میفروشه تعیین نمیشه، بلکه بر اساس وعدههای بزرگ ماسک برای محصولات آینده مثل روبوتاکسیهای خودران و رباتهای انساننما قیمتگذاری میشه.
سهامدارها گیر افتادن. اونا میترسن اگه رأی “نه” بدن و ماسک بره، اون وعدههای بزرگ هم با خودش میرن و ارزش “سهام میم” سقوط میکنه. اونا احساس میکنن مجبورن بین مدیری که داره به تجارت خودرو آسیب میزنه و شومن/بزرگنمایی که قیمت سهام رو بالا نگه داشته، یکی رو انتخاب کنن. بهنظر میرسه ماسک داره اون ارزش سهام رو گروگان میگیره و اساساً به سرمایهگذارها میگه: “پول منو بدین، وگرنه من دیگه حامی سهمهای شما نیستم.”
حتی اگه سرمایهگذارها تهدید رو نادیده بگیرن، خودِ بستهی حقوقی مشکلات اساسی داره. تحلیلگران رویترز اشاره کردن که برنامهی یک تریلیون دلاری طوری طراحی شده که ماسک میتونه ۲۰ تا ۴۰ میلیارد دلار رو حتی اگه رشد سهام تسلا از میانگین S&P 500 کمتر باشه، دریافت کنه. عملاً او داره درخواست یکی از بزرگترین پاداشهای تاریخ رو میکنه، حتی برای شکست احتمالی یا صرفاً عملکرد متوسط.
این وضعیت کلش توسط یه کمپین تبلیغاتی عجیب جدید پشتیبانی میشه. تسلا، شرکتی که معروف بود “از تبلیغات متنفره”، حالا ناگهان داره پول خرج تبلیغات تلویزیونی، گوگل ادز و کمپینهای شبکههای اجتماعی میکنه. آیا این تبلیغات برای فروش ماشینهای برقی هستن؟ نه! اونا طراحی شدن تا به سهامدارها فشار بیارن که به حقوق ماسک رأی “آره” بدن. این شرکت حتی از حساب رسمی X خودش برای حمله عمومی به شرکت مشاورهای ISS و گروهی از صندوقهای بازنشستگی بزرگ، بعد از اینکه اونا رأی “نه” رو توصیه کردن، استفاده کرده که برای یه شرکت عمومی حرکت خیلی غیرمعمولی محسوب میشه.
